Dostępne formy prawne działalności gospodarczej
Aktualizacje i uwagi do tekstu o formach prowadzenia działalności gospodarczej:
1. Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG)
-
Rejestracja nadal jest szybka i bezpłatna przez CEIDG (prod.ceidg.gov.pl).
-
Warto podkreślić, że składki ZUS (w tym zdrowotne) od 2022 r. są częściowo powiązane z przychodem (minimalna składka zdrowotna została zmieniona – np. składka zdrowotna dla JDG nie jest już stała, tylko zależy od przychodu, co ma wpływ na koszty prowadzenia działalności).
-
Ulgi na składki ZUS (preferencyjne składki) są dostępne przez określony czas (np. przez 24 miesiące od rozpoczęcia działalności).
-
Możliwość wyboru formy opodatkowania nadal istnieje, ale warto dodać aktualne stawki i ograniczenia.
2. Spółka cywilna
-
Rejestracja nadal odbywa się przez CEIDG, każdy wspólnik osobno.
-
Odpowiedzialność wspólników nadal solidarna i nieograniczona.
-
Brak osobowości prawnej – wszystkie umowy podpisują wspólnicy.
3. Spółka jawna
-
Rejestracja w KRS (koszt 600 zł plus inne opłaty).
-
Wspólnicy odpowiadają całym majątkiem za zobowiązania spółki.
-
Podatnikami są wspólnicy (PIT).
4. Spółka komandytowa
-
Konieczna forma aktu notarialnego.
-
Obowiązkowa pełna księgowość.
-
Wprowadzono od 2021 r. podatek CIT dla spółek komandytowych, co jest bardzo ważne — spółka komandytowa od 2021 roku jest podatnikiem CIT (19% lub 9% dla małych podatników), a komandytariusze rozliczają się z dywidend (zysków).
-
Rejestracja w KRS oraz opłaty notarialne.
5. Spółka komandytowo-akcyjna
-
Minimalny kapitał zakładowy 50 000 zł.
-
Rejestracja w KRS.
-
Obowiązkowa pełna księgowość.
-
Organizacja walnego zgromadzenia, rady nadzorczej przy ponad 25 akcjonariuszach.
-
Forma złożona, stosowana głównie przez duże przedsiębiorstwa.
6. Spółka partnerska
-
Przeznaczona dla wolnych zawodów (lekarze, prawnicy itp.).
-
Odpowiedzialność ograniczona do działalności zawodowej.
-
Rejestracja w KRS.
-
Zasady odpowiedzialności i prowadzenia działalności jak w KSH.
7. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.)
-
Minimalny kapitał zakładowy 5 000 zł.
-
Osobowość prawna.
-
Rejestracja w KRS.
-
Obowiązkowa pełna księgowość.
-
Możliwość jednoosobowej spółki z o.o.
-
Sp. z o.o. to bardzo popularna forma działalności, także dla startupów i średnich firm.
-
Możliwość prowadzenia działalności w formie prostej spółki akcyjnej (PSA) od 2021 roku — jest to uproszczona forma spółki akcyjnej, ale nie jest tu wymieniona, warto wspomnieć.
8. Spółka akcyjna (S.A.)
-
Minimalny kapitał 100 000 zł.
-
Osobowość prawna.
-
Obowiązkowa pełna księgowość.
-
Skierowana do dużych firm i korporacji.
-
Wymóg organów (zarząd, rada nadzorcza, walne zgromadzenie).
Dodatkowe uwagi:
-
Od 2022 r. obowiązuje nowa składka zdrowotna dla przedsiębiorców (zwana „składką zdrowotną na zasadach ryczałtowych” lub procentowych w zależności od formy opodatkowania) — warto to podkreślić, bo to ważna zmiana kosztowa.
-
Warto wspomnieć o możliwości rejestracji działalności przez Internet, jak również o ewentualnym wsparciu doradców podatkowych i księgowych.
-
Dobrze byłoby dodać linki do oficjalnych źródeł, np. CEIDG, KRS, oraz do aktualnych przepisów.
-
Zaznaczyć, że przed wyborem formy prawnej warto skonsultować się z doradcą podatkowym lub księgowym, bo każda forma ma swoje specyficzne konsekwencje podatkowe i prawne.